vrijdag 1 september 2017

Waterstof als energiedrager: 'is dat niet gevaarlijk?'

Sinds de social media impact van de filmopname van de explosie van de Hindenburg zeppelin in 1937 is waterstof 'not done' vanwege veiligheid. Ook kent iedereen wel het scheikundeproefje 'knalgas' maken, waarbij elektrolyse van water wordt gedemonstreerd door de belletjes in het water aan te steken. Elke keer als ik zeg dat ik de opkomst van de waterstofeconomie met interesse volg, krijg ik de vraag 'is dat niet gevaarlijk, die zeppelin, die explosie'. Het zit er blijkbaar diep in, ondanks dat het al 80 jaar geleden is.

Waarom dan toch de toenemende interesse, innovatie en investering in waterstof als energiedrager? Gewoon omdat we het goed kunnen gebruiken in de huidige energietransitie. 

 
Deze waterstofauto tankt bij een tankstation in Londen (credits ITM Power)


De productie van duurzame energie, met name elektriciteit komt nu eindelijk op gang met de grootschalige wind- en zonprojecten. Deze productie (met name windenergie) vindt veelal plaats op locaties die ver van de afnemers gelegen is en op momenten dat er weinig behoefte aan is, bijvoorbeeld s'nachts. Om deze 'onbalans' te herstellen worden op dit moment nog productiemiddelen (b.v. windmolens) stilgezet, tientallen kilometers zware elektrakabels door land en zee getrokken en ingezet op opslagmedia, zoals batterijen. 


Waterstof is een energiedrager, een klein molecuul, volumeus en het is een brug tussen elektriciteit en brandstof. Via elektrolyse maak je waterstof uit water, wat je op allerlei manieren kan toepassen in diverse kringlopen en is duurzaam als de bron van de elektriciteit duurzaam is, bijvoorbeeld zon-, wind-, waterkracht of biomassa. Dus 'overtollige' duurzame elektriciteit kan ongehinderd waterstof opleveren, is een extra inkomstenbron voor deze installaties en kan in energie(gas)centrales weer opnieuw omgezet worden in elektriciteit als er piekvraag is. 


Het waterstof kan in cilinders onder hoge druk (350 - 700 bar) getransporteerd worden (bv. in schepen, maar ook in de waterstofauto), maar het kan ook in het bestaande aardgasnet tot circa 30% worden bijgemengd, zodat je het in je fornuis kan gebruiken. Hierdoor hoeven niet alle 7 miljoen bestaande aansluitingen direct 'van het gas af'.


Bij lekkage vervliegt het waterstofgas gelijk, het is zo licht, dit in tegenstelling tot propaangas wat gaat liggen rondom de lekplaats en zo sneller tot gevaarlijke situaties kan lijden. Op circa 30.000 locaties in Nederland staat een propaantank en er is bijna nooit een calamiteit, dus veiligheid is een aandachtspunt, ook voor waterstof, maar niet in die mate dat het een beperking hoeft te zijn. 


Op dit moment wordt waterstof in personenauto's geïntroduceerd; een elektrische auto met een brandstofcel op waterstof, wat momenteel nog voor meer kilometers tussen een tankbeurt én een kortere tanktijd oplevert t.o.v. het rijden op elektronen. De meerwaarde zit niet in de personenauto's, maar in de zware transportmiddelen zoals trucks en schepen; grote zware accupakketten zijn minder handig dan een tank met waterstof, ook voor de benodigde laadinfrastructuur. 


Net als elektrisch vervoer werd ook waterstof in het begin van de vorige eeuw verdrongen door fossiele brandstoffen, zoals diesel, benzine, maar ook aardgas. Het stadsgas van vroeger was >50 % waterstof, maar werd gemaakt uit kolen. Het huidige waterstof wordt nog veelal gemaakt uit aardgas, maar op steeds meer plaatsen uit duurzame elektriciteit en zal zo bij gaan dragen aan de energietransitie in de komende decennia. 


Bij alle genoemde toepassingen zijn nog veel innovaties in de waterstofeconomie nodig om de (energie)efficiëntie van omzetting te verhogen, technieken te verbeteren en veilig gebruik mogelijk te maken.



maandag 3 juli 2017

5 jaar gebruikservaringen: SOLON zonnepanelen met SolarEdge optimizers.

Sinds 1 juli 2012 hebben op ons dak 16 zonnepanelen van SOLON SOLraise 250 Wp met ingebouwde SolarEdge Powerbox en een Solaredge omvormer; in totaal dus een 4.000 WattPiek.

De reden destijds om zonnepanelen te nemen was om een Nul op de Meter [NoM] woning te realiseren en omdat het dak van het gerenoveerde huis prima geschikt leek voor PVpanelen. Tegenwoordig kun je via allerlei kanalen direct zien wat zonnepanelen op je huis opbrengen, maar destijds was het nog puzzelen met standaard rekenregels. 

Locatie zonnepanelen.

Ons dak ligt op het zuidwesten, onder een hoek van 55°C, wat een rendement van 0,72 kWh/Wp zou gaan opleveren. Met het prijspeil van destijds voor goede PVpanelen van ruim € 2,- per Wp en een elektriciteitsprijs van € 0,24 per kWh (met een verwachte stijging van 3% per jaar) zou het het toch zeker 10 jaar gaan duren voordat we het terugverdiend zouden hebben, echter dat betekent ook 10% rendement op je vermogen (spaarrente toen nog 2,5%) en een waardevermeerdering voor je huis.

Vanwege het voorspelde lage rendement kozen we voor de Powerbox, die 20-25 % extra opbrengst beloofde en omdat je nu op paneelniveau je systeem kan volgen; dit i.t.t. tot de in serie liggende systemen met alle ellende van schaduwimpact en kapotte panelen die niet opgemerkt worden. Tegenwoordig is het praktisch standaard dat je optimizers neemt als je een goed systeem kiest, maar toen nog onbekend. 

Na de dag dat ze geplaatst werden is het enkel afwachten en kijken naar de terugdraaiende Ferrarismeter; leveren ze op wat ze beloven, blijven ze liggen tijdens een storm? De buren vonden het eerst nogal overheersend en het werd een richtpunt voor navigatie, maar nu liggen er op de huizen direct grenzend aan ons ook zonnepanelen en nog op vele plekken in de straat. 

Het systeem werkt sinds de aanleg prima. In het voorjaar piekt de omvormer soms boven 4.200 Watt; de optimizers versterken voornamelijk de pieken. 

PVproductie in Renkum in relatie tot standaard opbrengstverwachting.

Om achteraf te kunnen evalueren zijn we toen uitgegaan van een opbrengstcurve van 0,72 + 20% = 0,87; het verloop in het jaar komt van een site http://re.jrc.ec.europa.eu/pvgis/apps4/pvest.php met stralingsgegevens. Het lijkt dat de site sindsdien ook is verbeterd. Naast de actuele opbrengst staan in de grafiek ook de berekende jaarcurve en het maandelijkse verschil t.o.v. die curve vermeld, gecombineerd met een trendlijn. 

Wat opvalt is dat de opbrengst beter is dan verwacht; het rendement is 0,951 gemiddeld, waarbij vooral 2014 en 2015 goede jaren waren. De trendlijn laat ook een een positieve trend zien, dus van slijtage is nog niets te merken.

Voor een NoM huis zouden 16 panelen voldoende zijn om ons elektriciteitsverbruik te compenseren, echter na 5 jaar is er 19.025 kWh geproduceerd en maar 16.459 kWh verbruikt, dus een overschot van 11,5% waarbij wel blijkt dat ons verbruik jaarlijks met gemiddeld 5% is gestegen (o.a. elektrische fiets die 60 kWh/jaar verbruikt). We hadden het met 2 panelen minder ook wel gered.

Financieel gezien worden de omstandigheden wel slechter; de elektriciteitsprijzen zijn gezakt tot nog net €0,20 per kWh waardoor de terugverdientijd verlengd wordt, maar het rendement blijft op peil, zeker als de panelen zo goed blijven presteren. 

De toekomst zal uitwijzen of een small smart grid(uitbreiding met een accupakket of elektrische auto) interessant wordt. Lage of zelfs negatieve elektriciteitsprijzen en afschaffing van salderen kunnen hier toe leiden. De afwezigheid van een slimme meter lijkt nu in ons voordeel, maar wellicht is automatische in- en verkoop van onze energie op de energiebeurs nog wel interessanter. In 2017 hebben we i.i.g. de plaatsing van een slimme meter vooralsnog afgemeld. 

 

vrijdag 21 april 2017

Micro-financiering: ervaringen met Team Projectburo De Laat op KIVA.org

Recent werd de 400ste lening op KIVA toebedeeld aan ons team en zo kwam het uitgeleend bedrag op $ 10,000.00, een mijlpaal. Een mooie reden om even terug te kijken naar wat er in de 45 maanden na de start (augustus 2013) is gebeurd en wat we tegen gekomen zijn. 

Als u de onze jaarverslagen leest dan is het totale leenbedrag groter, echter we namen een periode aan het platform KIVA ZIP deel (1op1 lenen), echter dit kon niet in ons team geplaatst worden, maar het bedrag is wel na opheffing in ons budget geplaatst en op KIVA opnieuw uitgeleend.

KIVA is een platform waar je leningen kan kiezen, waar je minimaal $25.00 uitleent aan een ontvanger (borrower) tegen 0% rente. Dit gaat niet rechtstreeks, maar via een lokale partij, de Fieldpartner, die de leningen beheert. De borrower betaalt wel rente en kosten aan de Fieldpartner (tot wel 80% !), maar jij bent een garantie voor FP dat het geld terugkomt, een zgn. back-up loan. Anders zou de FP niet aan risicovolle projecten durven uitlenen. 

Maandelijks op de 17e wordt een deel van je lening terugbetaald door de FP, afhankelijk of je borrower heeft betaald én of de FP wel genoeg geld heeft om terugbetalingen te doen. KIVA heeft allerlei trucjes om de terugbetalingen te regelen en het kan dus gebeuren dat je lang na je laatste terugbetaaldatum ineens weer geld van het project krijgt, ook al was deze al beëindigd met verlies (defaulted). Tijdens de looptijd lopen de projecten vaak achter het globale betaalschema (delinquent) en verlies je bij terugbetalingen soms geld via valutaverlies (currency exchange loss) omdat KIVA in dollars beheert. 

Als je wil uitlenen heb je tientallen mogelijkheden om uit de duizenden leningen te kiezen; bijvoorbeeld op land, sector, leninglengte, risicofactor, kosten voor de borrower, activiteit en een aantal tags die aan de lening worden gegeven. Wij kijken naar eco-friendly loans met < 21% totale kosten voor de borrower om zo meer kans op terugbetaling te hebben. 

De financiële constructie gaat via PayPal, je profiel bevat het geld wat je gestort hebt en nog niet uitgeleend hebt of wat je teruggekregen hebt; vanaf $25.00 kun je een lening kiezen. Vanuit deze post kun je ook geld terugstorten naar je PayPal rekening. Zodoende ben je je geld niet kwijt, maar wordt het wel langzamer minder door valuta- en leningverliezen. 

Je kunt bij een lening ook reacties plaatsen; vooral de Amerikaanse leningen zijn 1op1 en reageren zelf terug, maar verder zijn het collega investeerder of FP die reageren op de projectpagina. De activiteit is laag te noemen, dit i.t.t. de activiteiten in de teampagina's die je zelf kan beginnen of bij aansluiten. Hier kun je je leningen aan toe schrijven en ook berichten plaatsen voor steun of opmerkingen over het lenen op KIVA. Verder kan je ook met andere leners communiceren via persoonlijke berichten. 

Nu de cijfertjes. 

 

In de figuur is te zien dat we een momentopname doen; 35% van de leningen is nog actief en 60% is reeds afgerond. Het geld van een lening die niet van start is gegaan (niet volledig gefinancierd in 30 dagen (expired) komt weer beschikbaar of wordt soms teruggestort om een aparte reden (bv. dubbel op de site gekomen (refunded)). Een nieuwe lening kan dan weer uitgezet worden.


Van de afgeronde leningen blijkt éénderde verlies te leiden, echter als je naar de dollars kijkt blijkt dit in geld maar een fractie te zijn van het leenbedrag.


Uit de figuur blijkt dat 95% van ons uitgeleende geld tot nu toe is terug gekomen en dat werd weer opnieuw uitgeleend! Zo krijg je meer impact van je geld, maar langzaamaan wordt je ingelegde geld wel minder.


Om te besluiten een overzicht van alle leningen in geld; naast de inleg is tot nu toe 65% van de leningen betaald met teruggekomen geld en dat wordt een steeds groter aandeel in de tijd natuurlijk. 

Om de impact van je investeringen te bepalen kun je kijken waarin je allemaal geïnvesteerd hebt op de 'lending statistics' pagina:




loans funded  378 of 400
countries 76 of 78
sectors 15 of 15
activities 74 of 163
fieldpartners 145 of 273

De conclusie is dat KIVA een groot platform is waar je makkelijk je eigen leningen kan zoeken en beheren; er wordt heel veel informatie gegeven. Echter achter de mooie plaatjes zit een systeem van FP's op lokaal gebied waar je geen zicht of grip hebt; er is fraude en soms verlies je geld zonder duidelijke verklaring, echter dit zijn de uitzonderingen. We nemen regelmatig contact op via e-mail om zaken te laten uitzoeken of voor verduidelijking. De reacties zijn altijd snel en duidelijk zover dat in hun zichtveld is. Dat stukje vertrouwen moet je KIVA geven, anders moet je er niet aan deelnemen. 

Actuele informatie over onze teambijdrage:  Team Projectburo De Laat on KIVA


maandag 20 maart 2017

Meten is weten: minder elektraverbruik door lichtscan in huis - 1 jaar later.


Een jaar geleden inventariseerden we m.b.v. een lichtscan het energieverbruik van onze 41 lampen in huis. [zie blog van 29 maart 2016].
Een globale berekening van de branduren van de lampen bracht een verbruik in beeld van 741 kWh op een totaal elktra jaarverbruik van ca. 3.000 kWh.

Op basis van het overzicht met huidige kosten en kosten bij vervanging door ledlampen, bleek dat als we 9 gloei- en halogeenlampen zouden vervangen door ledlampen we (op papier) 445 kWh minder zouden gaan verbruiken. De investering van ca. € 75,- zou dan in 9 maanden terugverdient kunnen worden.



We wisten dat het moeilijk zou zijn om het effect van deze investering te monitoren; het elektraverbruik voor licht bedroeg slechts 23% van het totale verbruik, zodat externe veranderingen meer verschil konden maken. Nu, een jaar later kunnen we de balans opmaken met wat we gemeten hebben.
 
Elektraverbruik in kWh/week in de periode oktober - maart.
Gedurende het jaar bleek er weinig verschil op te treden. Om het effect van het lichtgebruik het beste weer geven hebben we gefocusd op de donkere dagen, herfst en winter. Uit bovenstaande grafiek blijkt in de herfst een vrijwel identiek verbruik op te treden, ondanks de ledlampen. In de winter- en vroege voorjaar treedt wel een effect op. De ledlampen werden op 7 maart 2016 geplaatst, maar de lijnen kruisen elkaar pas op 20 maart.

Het totale verbruik is in deze periode 109 kWh minder dan in het vorige jaar; dit is ongeveer een 25% van de beoogde besparing, maar in het voorjaar van 2016 was er ook een hoger verbruik van een elektrische warmtebron op een studeerkamer, zodat deze besparing in werkelijkheid veel lager is. 

Op jaarniveau [1 mrt - 1 mrt] bleek de besparing maar 56 kWh, wat maar 1,5% is van het totaal, echter het jaar ervoor steeg het verbruik nog met 0,5% en het stoppen van de stijging was de reden voor actie.

Op basis van de gemonitoorde besparing, is de terugverdientijd van de 9 ledlampen niet 9 maanden, maar zeker 4 - 6 jaar, wat binnen de aanvaardbare marge valt, er vanuit gaande dat de lampen ook veel langer meegaan. 

 

maandag 6 februari 2017

Een E-bike voor woon-werkverkeer. Episode 5: 10.000 km afgelegd!

 [leestip: Een E-bike voor woon-werkverkeer. Episodes 1,2,3 en 4]

Sinds juli 2015 wordt er gereden met een e-bike van Renkum naar Arnhem, dagelijks voor 4 dagen per week als snellere verbinding ten opzichte van de bus en nog wat lichaamsbeweging. De geschatte terugverdientijd werd op 4 jaar geschat en recentelijk werd de 10.000 km mijlpaal gepasseerd, dus weer een overzicht van onze ervaringen.

Afgelopen najaar werd het tijd om wat extra inkopen te doen. Een nieuw regenpak voor de natte herfst en toch maar een helm voor de veiligheid. Vrijwel elke dag treedt er een bijna ongeluk op door druk stadsverkeer en het voorkomen van langzaam en snel verkeer op het fietspad of kruispunten. Zeker in deze periode dat de rijdster vooral in het donker fietst in de ochtend en avondspits.

De helm blijft na een aantal maanden toch een beetje gedoe; afstellen blijft lastig, zeker bij koud weer [-7°C] wil je er een een muts er onder proppen. De capuchon van het regenpak kan er wel overheen, daar hebben we opgelet bij de aankoop bij de ANWB. 

In december jongstleden is er een grote revisiebeurt uitgevoerd door de fietsenmaker. Alle tandwielen voor, de cassette met 7 tandwielen achter, de tandwielen van de derailleur, de ketting en de naaf van de trapas zijn vervangen. Normaal is dat blijkbaar rond de 4.000 km, maar nu begon de ketting door te slaan, dus was het grote voortandwiel echt op. Zelf onderhoud uitvoeren [smeren, schoonmaken] levert dus zeker besparing op. De kosten vielen ons erg mee, maar € 250,-. 

Bij de beurt kregen we ook weer een uitdraai van de fietscomputer, die we een beetje omgerekend hebben naar 10.000 km voor het overzicht. 

Uit de bovenstaande grafiek blijkt dat de herfst geen belemmering is geweest, evenals de recente winterperiode, 94% van de werkdagen werd gefietst. Wel naam het stroomverbruik iets toe in de laatste maand met de kou, maar gemiddeld nog steeds maar 0,85 kWh per 100 km [=ca. €18,- aan stroom/10.000 km]. In de winter zetten we de fiets binnen aan de stroom, om zo de accu te sparen. De accu stond 76% van de tijd aan de stroom [alleen bij ons] en zijn conditie is nu nog 100%; de gemiddelde actieradius is wel lager: 68 km terwijl dit een jaar geleden nog 79 km was. 

Het elektriciteitsverbruik is natuurlijk afhankelijk van de mate van ondersteuning. Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de testrijder kiest voor maximale ondersteuning en dat is logisch voor woon-werk verkeer. Bij de cassette achter bleken ook alleen de 2 kleinste tandwielen versleten, net als alleen het grootste tandwiel voor. Voor woon-werkverkeer is 24 versnellingen echt overbodig. 

Het rendement van het zelf fietsen ten opzichte van het openbaar is wel wat verslechtert na de reparaties en diverse aankopen afgelopen najaar. Het uitgangspunt een terugverdientijd van 4 jaar wordt nog gemakkelijk gehaald; momenteel is 62% van het investeringsbedrag terugverdient, zodat 2,5-3 jaar wel haalbaar moet zijn. De kosten van het openbaar vervoer [bus] werd dit jaar wel iets goedkoper.

De volgende update waarschijnlijk in augustus 2017.

donderdag 12 januari 2017

Volledig offgrid na afschaffing saldering is een utopie in Nederland.

Momenteel hebben ca. 300.000 particulieren zonnepanelen geplaatst, o.a. omdat het financieel interessant leek vanwege de salderingsregeling en de verwachte toenemende energieprijzen. Dat laatste kwam niet uit, de prijzen dalen alleen maar, ook door de toename van zonne- en windparken in de ons omringende landen. 

Wij hebben in juli 2002 4.000 Wp, 16 x 250 Wp aan panelen geplaatst, wat momenteel >17.000 kWh heeft geproduceerd. Dit is meer dan de verwachting, het is ruim meer dan we gebruiken per jaar (ca. 500 kW) en dat leveren we terug op het net, waar we een kleine vergoeding voor krijgen. 
We hebben nog steeds de ferrarismeter (met wieltje) en die draait heerlijk terug in de zomer, maar in de periode oktober tot maart is de opbrengst te weinig om zelfvoorzienend te zijn. 

Onze huisverbruik is circa 10 kWh per dag, met een kleine variatie in het seizoen; in de zomer minder dan in de winter, maar met ledlampen wordt het steeds minder. In onderstaande grafiek wordt dit weergegeven. Het zijn de weekopnamen van elektriciteit en PVpanelen gedeeld naar gemiddeld per dag. Verder is de groene lijn het totale overschot of tekort aan elektriciteit in het seizoen, afhankelijk van productie en gebruik.
Y-as links: gebruik in rood en PV in blauw; Y-as rechs: cumulatief overschot of tekort.
Uit de grafiek komt naar voren dat we, ondanks dat we ca. 500 kWh per jaar overhouden, op 7 maart een totaal te kort hebben van 668 kW, wat we aanvullen vanuit het net. Op 5 oktober is er een maximum overschot van 572 kWh, wat teruggevoed werd aan het net. 

Op dit moment komen accupakketten op de markt, zoals de Powerwall 1 en 2, maar diverse andere aanbieders bieden dit ook al aan. Het vermogen van de PW2 is 5 kW (piek 7 kW), dus je kunt enkele apparaten tegelijk gebruiken, echter de capaciteit is op papier 14 kWh, maar in praktijk 13,5 kWh. Deze 120 kg zware accu van 1 x 0,75 meter is voldoende om één 1 dag je woning te voorzien van noodstroom als je niet te  gek doet. 

Heb je zonnepanelen, dan wordt na het huisgebruik de accu opgeladen en als deze vol is wordt het teruggeleverd aan het net. Indien we offgrid gaan is er in de zomer nauwelijks een probleem, overdag laadt de accu bij en een donkere dag wordt aangevuld door de accu. 
Omdat de zonnepanelen maximaal 24 kWh produceren per dag en we 's-nachts maar ca. 1-2 kWh verbruiken is de accu nog bijna vol en biedt geen ruimte voor de nieuwe aanvoer zonnestroom. 
Op deze wijze lopen we dus het overschot mis (ca. 500 kWh). Vanaf half oktober heb je steeds minder capaciteit, teruglopend van 13,5 kWh naar maximaal 1 kWh per dag in december, genoeg voor een paar lampen en kop koffie, maar niet voor je normale huishouden. Pas half maart is het weer normaal. 

Powerwall 2 van Tesla.
Indien je wel 'Offgrid' zou willen, moet je of een veelvoud van accu's gaan plaatsen om het te kort op te vangen of meer zonnepanelen plaatsen. Beiden hebben nadelen, met name het het financiële aspect; de Pw2 kost € 7.500,- ex btw, die je terug kan vragen en zonnepanelen kosten toch nog ca. € 1,25 per Wp geïnstalleerd vermogen. Terugverdientijden zijn dan tientallen jaren en je loopt nog steeds in de zomer flinke hoeveelheden zonnestroom mis. 

Een accupakket is voor ons wel interressant als noodstroomvoorzienig om we ook een houtvergasser hebben, welke zonder stroom niet werkt. Geen gas is voor ons geen probleem, maar geen stroom wel. 

Naast het wegvallen van salderen wordt er ook geëxperimenteerd met uurbeprijzing van elektriciteit; de stroomprijs is momenteel negatief omdat de windmolens en zonneparken in Duitsland veel energie produceren. Indien je dan een accupakket hebt staan en via software bij lage prijzen je accu vult en bij hoge prijzen levert aan het net, kun je wat verdienen. Eneco is op dit moment bezig met Crowdnett, waarbij je een Pw2 koopt, lid wordt voor 5 jaar en dan een vergoeding krijgt (€ 650,- per jaar) voor het gebruik van 1/3 van de accu door Eneco voor gridbalancering. 

Een andere oplossing is het aanschaffen van een elektrische auto (BEV) of in de toekomst een waterstofauto (FCEV). Deze hebben na aanpassing het vermogen om elektriciteit te leveren en zo het accupakket te vullen; dit is goedkoper dan de combinatie van meer accu's en meer zonnepanelen, echter de elektriciteit en de waterstof komt dan niet van jezelf en is van oorsprong nog nauwelijks groen. 

Zolang we een ferrarismeter hebben heeft het afschaffen van salderen voor ons geen effect, maar misschien wordt een slimme meter verplicht in de nieuwe regeling. Waarschijnlijk tot 2020 - 2023 blijft salderen gehandhaafd en dan zijn onze zonnepanelen net terugverdient...



vrijdag 6 januari 2017

Meten is weten: 25 % reductie in watergebruik door waterscan in huis. [2]


Ons waterverbruik was de laatste jaren ongeveer 120 m³ per jaar, terwijl statisch gezien we circa 170 m³ zouden verbruiken in een 4 persoons huishouden. Een 3 persoons huishouden gebruikt gemiddeld al meer, 137 m³ per jaar, maar de uitdaging in het afgelopen jaar was om dat toch nog te proberen te verlagen. 

In de post van 21 maart 2016 werd uiteengezet hoe ons vooronderzoek naar de grootste verbruikers én de bespaarmogelijkheden verliep en wat het opleverde in de eerste 3 maanden. Na 1 jaar hierbij de laatste resultaten en opmerkingen. 

Waterverbruik in 2015 en 2016 in m³.

De geopperde voorspelling van een verbruik van ca. 85 - 90 m³ water is uitgekomen: 90,2 m³ water om precies te zijn. Dit een besparing van ruim 25 %. Ondanks de drogere perioden, vooral in het najaar, hoefde er geen kraanwater gebruikt te worden voor de moestuin; dagelijks werd er ca. 200 liter regenwater uit de buffervaten verspreidt via slang die op druk wordt gebracht met een klokpomp in een cementkuip. 

Watergeefsysteem met 2 m³ regenwateropvang.
De basins worden halverwege en bij aanvang winterperiode schoongespoelt met regenwater om algvorming te verwijderen. In de winterperiode staan de basins leeg tegen bevriezing en in april wordt eerst 1 en later de 2e aangesloten. De basins zijn verbonden met een stukje slang zodat ze als communicerende vaten vollopen. 

Om nog meer te gaan besparen moeten we regenwater gaan inzetten voor het spoelen van het toilet, echter om dit gebruiksvriendelijk (met een tweede, regenwater, vulkraan voor de wc-waterreservoir) is nog een technische uitdaging, maar wie weet. 

2SPACE.NET